Bài viết

Tăng cường hợp tác trong Tiểu vùng Mekong mở rộng

   Ngày 20/12/2014, Hội nghị Thượng đỉnh hợp tác tiểu vùng Mekong mở rộng lần thứ 5 (GMS 5) đã chính thức khai mạc tại Bangkok, Thái Lan, với sự tham dự của Thủ tướng Campuchia Hunsen, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường, Thủ tướng Lào Thongsing Thammavong, Tổng thống Myanmar Thein Sein, Thủ tướng Thái Lan Prayut Chan-ocha và Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng. Chủ tịch Ngân hàng phát triển châu Á Takehiko Nakao cũng tham dự hội nghị.

Các nhà lãnh đạo tại Hội nghị Thượng đỉnh hợp tác tiểu vùng Mekong mở rộng lần thứ 5.

      Sau diễn văn khai mạc của Thủ tướng nước chủ nhà Thái Lan Prayut Chan-ocha, trong phát biểu của mình, các nhà lãnh đạo GMS đều đánh giá việc tiếp tục hợp tác trong tiểu vùng GMS đã mang lại kết quả đáng kể, mặc dù vẫn còn nhiều thách thức ở cấp toàn cầu và khu vực. Kể từ khi thông qua Khung Chiến lược GMS mới tại Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 4, các diễn đàn GMS, các nhóm công tác và các cán bộ cấp cao đã hoàn thiện Khung đầu tư khu vực (RIF), chương trình đầu tư chi tiết và có giới hạn thời gian để hỗ trợ Khung chiến lược mà các Bộ trưởng GMS đã thông qua tại Hội nghị Bộ trưởng lần thứ 19 vào năm 2014.

       Phát biểu trong phiên khai mạc, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đánh giá sau gần hai thập kỷ hoạt động, hợp tác GMS đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội tại các nước thành viên, xóa đói giảm nghèo và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

    Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho biết, tại Việt Nam, nhiều dự án phát triển hạ tầng quan trọng đã được thực hiện thành công như dự án đường cao tốc Hà Nội – Lào Cai thuộc hành lang kinh tế Bắc – Nam, dự án hành lang ven biển phía Nam kết nối Cà Mau – Kiên Giang, mạng lưới các tuyến đường và cầu giao thông kết nối đồng bằng sông Cửu Long. Nhân dịp này, Thủ tướng đã cảm ơn Ngân hàng phát triển châu Á và các nhà tài trợ quốc tế về sự hỗ trợ quý báu dành cho Tiểu vùng Mekong nói chung và Việt Nam nói riêng, và mong muốn sự hợp tác giữa các nhà tài trợ với các nước GMS nói chung và Việt Nam nói riêng sẽ ngày càng phát triển sâu rộng.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh, sự chuyển động nhanh chóng của kinh tế khu vực và thế giới, sự xuất hiện của những thách thức phi truyền thống, cũng như những bài học rút ra từ quá trình phát triển kinh tế của các nước thành viên thời gian qua đòi hỏi một cách tiếp cận mới, toàn diện và linh hoạt hơn cho hợp tác GMS. Cho rằng, tầm nhìn về một Tiểu vùng Mekong thịnh vượng, gắn kết và hài hoà sẽ chỉ đạt được nếu chiến lược 3C – kết nối, cạnh tranh, cộng đồng - được đặt trong mục tiêu tổng thể là ‘phát triển bền vững và bao trùm’ của Tiểu vùng Mekong và hợp tác GMS cũng cần hỗ trợ một cách hiệu quả cho các nước Mekong trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng và tìm kiếm giải pháp cho những thách thức chung, Thủ tướng đề xuất và nhấn mạnh:

Thứ nhất, cần bảo đảm sự cân bằng giữa ba yếu tố kinh tế - con người - môi trường trong hợp tác GMS. Suy thoái môi trường có thể triệt tiêu những thành quả về kinh tế và phát triển con người và ngược lại những chính sách kinh tế xã hội đúng đắn không chỉ giúp bảo tồn mà còn phát huy tiềm năng của thiên nhiên phục vụ con người. Trong quá trình phát triển, Tiểu vùng Mekong đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn liên quan đến môi trường, an ninh lương thực, an ninh nguồn nước, an ninh năng lượng, biến đổi khí hậu, và thiên tai. Việc nhìn nhận thẳng thắn và nghiêm túc những thách thức này sẽ giúp các nước tìm ra giải pháp phù hợp.

Trong thời gian tới, GMS cần thúc đẩy các chương trình/dự án về môi trường và phát triển con người để tương xứng với hoạt động trong các lĩnh vực phát triển kinh tế; chú trọng hỗ trợ các nước thành viên chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng xanh; và khôi phục hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm giữa các nước trong quản lý nước đô thị, nước nông thôn và nước sạch.

Cùng với Uỷ hội sông Mekong (MRC), hợp tác GMS - cơ chế duy nhất hiện nay có sự tham gia của tất cả các nước ven sông Mekong - có thể đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các nước thành viên nâng cao năng lực và phối hợp trong quản lý và sử dụng bền vững nguồn nước sông Mekong.

Thứ hai, sự chân thành và thực tâm hợp tác giữa các nước thành viên là điều không thể thiếu để tạo dựng tinh thần cộng đồng GMS, xây dựng quan hệ bền vững, lâu dài. Tăng cường đối thoại thực chất giữa các thành viên GMS cả về cơ hội cũng như thách thức, cả điểm đồng cũng như điểm khác biệt sẽ giúp nâng cao hiệu quả hợp tác GMS.

Thứ ba, trong bối cảnh nhu cầu phát triển ngày càng cao, yêu cầu về nguồn lực và công nghệ ngày càng lớn, các nước Tiểu vùng Mekong cần hình thành Cơ chế hợp tác mở để tranh thủ thế mạnh của các đối tác phát triển và huy động thêm nguồn lực cho các dự án GMS. Thủ tướng hoan nghênh sự tham gia của các nhà tài trợ quốc tế vào các chương trình GMS, đặc biệt là Kế hoạch hành động thực hiện RIF.

Thứ tư, bên cạnh hợp tác giữa các Chính phủ, khu vực doanh nghiệp và lực lượng thanh niên trẻ sẽ tham gia tích cực trong hợp tác GMS, đem đến luồng sinh khí mới, và đóng vai trò ngày càng quan trọng cho tương lai của khu vực GMS.

Cuối cùng, Thủ tướng nhấn mạnh đến điều đã gắn kết tất cả các nước tiểu vùng – đó là dòng sông Mekong và kêu gọi các nước hãy cùng nhau có trách nhiệm quản lý sử dụng bền vững nguồn nước và bảo tồn những giá trị tốt đẹp gắn với dòng sông để sông Mekong luôn là cầu nối của tình hữu nghị, hợp tác giữa người dân và các quốc gia ven sông.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng bày tỏ niềm tin với cam kết của các Chính phủ, sự ủng hộ của người dân và sự đồng hành của ADB, hợp tác GMS sẽ ngày càng phát triển mạnh mẽ, góp phần xây dựng một Tiểu vùng Mekong thịnh vượng, hoà bình và phát triển bền vững.

Tiếp theo, tại phiên họp toàn thể, Hội nghị đã nghe báo cáo Kế hoạch thực hiện Khung đầu tư khu vực GMS (RIF) và các báo cáo kết quả Diễn đàn Đầu tư GMS, Hội nghị bàn tròn Đối tác Phát triển, Diễn đàn Doanh nghiệp GMS và Diễn đàn Thanh niên đã được tổ chức ngày 19/12. Ngay sau đó, các vị lãnh đạo GMS tiến hành phiên họp kín tập trung thảo luận hai chủ đề “Đạt tới phát triển bền vững và toàn diện trong khu vực Tiểu vùng” và “ Khai thác sự kết nối và điều phối với các Sáng kiến Hợp tác khu vực khác và các phương pháp tiếp cận huy động nguồn lực liên quan”.

Các báo cáo của các diễn đàn hợp tác GMS tổ chức ngày 19/12 đề cập đến năng lực của GMS điều chỉnh với tình hình kinh tế toàn cầu với sự nổi lên của châu Á thông qua việc sử dụng kết nối GMS tiến tới thực hiện Cộng đồng kinh tế ASEAN cũng như việc hoàn thiện các khuôn khổ thương mại và đầu tư ASEAN và các nước quan trọng trong khu vực kể cả Khu vực thương mại tự do ASEAN và Trung Quốc. Việc sử dụng hiệu quả RIF đưa ra tại Hội nghị Bộ trưởng GMS lần thứ 19 năm 2013 cũng được đề nghị lên các vị lãnh đạo GMS.

Hội nghị Thượng đỉnh GMS 5 đã ra Tuyên bố chung với tiêu đề “Cam kết phát triển bền vững và bao trùm khu vực GMS” đánh giá những kết quả đã đạt được thời gian qua, xác định những thách thức và định hướng cho tiến trình hợp tác Tiểu vùng để mở ra triển vọng mới cho hợp tác trong tương lai, tiến tới thịnh vượng chung tại tiểu vùng và hiện thực hóa tầm nhìn GMS về kết nối, cạnh tranh, cộng đồng. Tuyên bố nhấn mạnh cần phải củng cố hơn nữa quan hệ đối tác giữa các nước GMS, điều chỉnh tầm nhìn GMS phù hợp với các chiến lược phát triển quốc gia, xây dựng nền kinh tế mở trong tiểu vùng với đặc trưng phát triển tổng hợp, liên kết, sáng tạo nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững và bao trùm trong tương lai.

Hội nghị Thượng đỉnh Hợp tác Tiểu vùng Mekong mở rộng lần thứ 5 kết thúc vào chiều cùng ngày.

Văn Dũng (từ Bangkok, Thái Lan)

Nguồn: Thế giới và Việt Nam

Additional information